Geschiedenis

Rond 1970 werd in Friesland een onderzoek verricht naar de bouwtechnische staat van kerkjes die na de oorlog waren gerestaureerd. In Noord-Brabant gebeurde dit voor een aantal torens waaraan oorlogsschade was hersteld. De resultaten waren alarmerend. Door een gebrek aan regelmatig onderhoud was het verval binnen een tijdsbestek van zo'n vijftien jaar op grote schaal toegeslagen. De conclusie was duidelijk: als gerestaureerde gebouwen niet goed worden onderhouden, treedt binnen korte tijd ernstige kapitaalvernietiging op.

Dit besef leidde ertoe dat, op initiatief van Walter Kramer, destijds rayonarchitect bij de Rijksdienst voor de Monumentenzorg, het idee van de Friese aannemer Yde Schakel om regelmatig inspecties uit te voeren, verder werd uitgewerkt. Op 23 februari 1973 werd in Friesland de eerste Monumentenwacht opgericht. Een maand later werd in Sint Nicolaasga de eerste inspectie uitgevoerd.

Het concept van Monumentenwacht om door tijdige inspectie verval te voorkomen, werd vervolgens op grote schaal uitgedragen. En met succes. Dit was (en is) niet in de laatste plaats te danken aan het feit dat met de voorgestane preventieve aanpak aanzienlijke kosten worden bespaard.

De verdere uitbouw van de monumentenwachtorganisatie in de jaren zeventig werd met enthousiasme ondersteund door mr. Gijs van Herwaarden van het toenmalige Ministerie van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk. Ook kon bij de aanstelling van een nieuw team monumentenwachters steeds een beroep worden gedaan op het Prins Bernhard Cultuurfonds voor de aanschaf van een inspectiebus. Deze regeling geldt trouwens nog steeds; door de jaren hebben de gezamenlijke monumentenwachten al voor meer dan vijftig inspectievoertuigen financiŽle steun ontvangen van het fonds.

Vooral in de twee decennia na hun oprichting zijn de provinciale monumentenwachten sterk gegroeid door de snelle aanwas van abonnees. Inmiddels is de toename wat afgevlakt, maar de grafiek vertoont nog altijd een stijgende lijn. Belangrijke verklaringen voor het succes zijn de kostenbesparing door tijdig onderhoud, de klantgerichtheid van de monumentenwachters en de steeds professionelere aanpak van de inspecties en de advisering. Momenteel gaan dagelijks een kleine honderdvijftig monumentenwachters op pad met goed uitgeruste inspectiebussen. Gezamenlijk inspecteren de elf provinciale monumentenwachten en de Archeologische Monumentenwacht meer dan 22.000 objecten per jaar.

Nu te bestellen:
Monumenten onderhouden


Laatste nieuws